NSND Chu Thuý Quỳnh và những trăn trở về múa dân gian

 

NSND Chu Thuy Quynh va nhung tran tro ve mua dan gian
NSND Chu Thuý Quỳnh

"Đào tạo diễn viên múa trong thời kỳ phát triển và hội nhập" là cuộc hội thảo sôi nổi với hơn 36 tham luận vừa diễn ra hai ngày tại trường Cao đẳng Múa Việt Nam. Phóng viên Vnmedia đã có buổi trao đổi với NSND Chu Thuý Quỳnh - Chủ tịch Hội nghệ sĩ Múa Việt Nam bên lề cuộc hội thảo.

- Nghệ thuật múa Việt Nam đã có những bước khởi sắc. Bà đánh giá thế nào về ngành múa Việt Nam trong năm qua?

Năm 2006 là một năm đạt được nhiều thành tựu về mọi mặt. Đặc biệt về sáng tạo nghệ thuật, có nhiều tác phẩm nghệ thuật được ra đời và được diễn chuyên nghiệp tại Cục nghệ thuật biểu diễn, nhà trường và các nhà hát.

Bên cạnh những tác phẩm của các nhà biên đạo gạo cội thì cũng có nhiều tác phẩm của những nhà biên đạo trẻ, mới: Hữu Từ, Kiều Lê, Thu Hà... Các em thể hiện được bản lĩnh của mình. Ở đó nhìn thấy sáng tạo mới của các em và đã đem lại nghệ thuật múa những nét phong phú, đổi mới. Nó như thông điệp khẳng định nghệ thuật múa đang được phát triển không phải lặp lại mà là sáng tạo mới.

Thành tựu lớn nhất là 4 vở kịch múa từ 1h đến 1h20 phút. "Đất nước", "Chuyện tình non sông", "Câu chuyện về những người chiến sĩ trẻ" và đề tài thuỷ điện sông Đà. 4 đề tài đó là truyền thống tốt đẹp và là nguyện vọng chính đáng, ước mơ lớn của nhân dân. 4 vở công diễn, 3 vở giải A hội nghệ sĩ múa VN, 1 giải D.

Ảnh minh họa


- Theo bà, đâu là mấu chốt của vấn đề đào tạo diễn viên trong thời kỳ hội nhập và phát triển?

Hiện nay, đào tạo diễn viên đại trà là chính, chưa có nghệ sĩ xuất sắc. Chủ trương đào tạo chưa có lựa chọn, đào tạo và thực hành là chưa sâu, mới chì bài vở chứ chưa có chất lượng. Vẫn chỉ dạy theo những giáo trình cổ điển Châu Âu như balê, hiện đại, dân gian. Do chúng ta chưa có sự đổi mới trong đào tạo. Trường Cao đẳng Múa Việt Nam và trường Đại học VHNTQĐ đã thành lập đội múa thực nghiệm nhưng chưa có điều kiện gì biểu diễn, chưa xây dựng được gì.

Quan trọng nhất là diễn viên phải được công nhận tài năng chuyên nghiệp, chứ không phải nghệ nhân. Nghệ nhân thì chúng ta đã công nhận múa cồng chiêng. Đào tạo nghệ sĩ cần đổi mới cần chiều sâu hơn và cần chính sách mới hơn. Tỷ lệ con nhà chuyên môn theo nghề chỉ 2%, có khi không được.

Tại sao người ta không dám cho con đi học múa, đặc biệt là những người trong ngành, vì người ta thấy nghề múa khó khăn. Làm văn hoá nghệ thuật là truyền thống. Bẩm sinh thì cũng có nhưng không nhiều. Những gì truyền thống tốt đẹp là bề nổi cho nhìn vào thấy ngay. Mỗi diễn viên ra trường là hết, không tiếp tục được gì cả.

- Hội thảo dành hẳn một buổi cho những tham luận và thảo luận về bộ môn múa dân gian dân tộc. Vì sao ngành múa Việt Nam trong những năm qua lại không đạt được những thành tựu lớn với chính bộ môn múa dân gian?

Múa dân gian là đa sắc tộc. Trong khi các cô giáo trẻ chưa đủ kinh nghiệm, lương thấp lấy đâu ra tinh tuý, các cô giáo già về hưu thì tiền đâu đi xe ôm để đi dạy. Lương quá ít ỏi không sống nổi kể cả những người đã đi làm 10 năm.

Trong khi múa dân gian cần rất nhiều tư liệu cổ để nghiên cứu, cần có những người có kinh nghiệm và các nghệ nhân truyền đạt lại. Chúng ta chưa phát huy được bản sắc múa dân gian của chúng ta trong những cuộc thi lớn, bởi vì múa không chỉ là những động tác mà còn là cảm xúc và lột tả được cái thần của điệu múa.

Hiện nay chưa kêu gọi được quỹ tài trợ nào vì đây là hội chính trị - xã hội - nghề nghiệp nên các công ty không tài trợ. Phải xã hội hoá mới có tài trợ riêng. Quỹ tài năng có hứa hẹn hỗ trợ cho ngành múa. Có lẽ phải dần dần xã hội hoá bằng thành lập trung tâm nghệ thuật để biểu diễn và làm các chương trình biểu diễn.

Ảnh minh họa

Múa xoè hoa

- Trong xu thế chung, ngành múa chuẩn bị cho mình tư thế nào để hội nhập?

Hội nhập không có nghĩa là theo đuôi, hội nhập mỗi một dân tộc đều lấy hồn dân tộc. Hội nhập được tiếp thu những cái mới, chúng ta cũng làm cùng với bạn, nhưng khi làm chúng ta phải làm bằng bản sắc. Phải luôn luôn hội nhập cùng các loại hình nghệ thuật thế giới nhưng khi giới thiệu phải rất dân tộc, rất truyền thống.

Chúng tôi sẽ đi sâu vào giữ truyền thống phong cách, tính cách của từng dân tộc. Có cải tiến, nâng cao nhưng không phải là phá, không phải là chép nguyên như thế. Lấy cơ bản đó những làm thành điệu múa nâng cao hơn, sân khấu hoá hơn, được thể hiện kết hợp với nội dung mới đưa vào đấy. Ví dụ như múa nón chúng tôi gọi là múa hoa, nàng tiên, những thiếu nữ, phiên chợ... trong cách làm phải có được ý tưởng mới trong vốn sẵn có của mình.

- Sau cuộc hội thảo này, ngành múa Việt Nam có tìm được hướng đi cho mình để thực sự phát triển và hội nhập trong vấn đề đào tạo diễn viên?

Trong năm mới chúng tôi tổ chức cuộc thi tài năng biểu diễn, vì thế mà cần có những tác phẩm ít người. Chúng tôi tiếp tục vận động một cuộc sáng tác vào quý I. Mở tiếp trại sáng tác, tập huấn cho thực tế. Có thể năm 2007 này sẽ mở ra hoạt động mới về đối ngoại với Trung Quốc, Asian, Thái bình dương. Chúng ta đăng cai những festival nghệ thuật múa tại Việt Nam và mời các nước khác tham dự, phải làm cho công chúng không chỉ đơn thuần thưởng thức nghệ thuật múa mà còn say mê với bộ môn nghệ thuật này.

Cảm ơn bà và chúc ngành múa có thêm những thành tựu mới trong sự nghiệp phát triểnvà hội nhập của mình!

Bích Ngọc

VietBao.vn

Trang đầu